Seksuele voorlichting aan kinderen en jongeren

Heel veel ouders zien op tegen het geven van seksuele voorlichting. Daarbij spelen je eigen ervaringen vaak een grote rol. Het was heel lang gewoon om je kinderen niet voor te lichten of om een boek te geven over seksualiteit. Wat ook veel gebeurde en misschien nog wel aan de orde is: rond het begin van de puberteit werd je aan tafel gezet voor het grote gesprek, terwijl er nog nooit eerder over seksualiteit gesproken was. Dat was natuurlijk vreselijk ongemakkelijk voor zowel de ouders als voor het kind. Tegenwoordig wordt er gelukkig een stuk opener met seksualiteit om gegaan en wordt voorlichting geven daardoor een stuk gemakkelijker en misschien zelfs wel leuk.

Waarom Seksuele voorlichting?

Voor een gezonde seksuele ontwikkeling is het belangrijk om er over te praten met je kind. Dit gaat dan niet alleen over voortplanting, maar vooral ook over liefde, gevoelens, relaties en respect. Veel volwassenen die opgroeiden in gezinnen waar niet gesproken werd over seksualiteit, ervaren meer problemen met seksualiteit en zijn minder tevreden over hun seksuele relatie dan volwassenen die opgroeiden in een gezin waar een opener en positievere houding was ten opzichte van seksualiteit.

Door videoclips, reclame, internet en op straat is seksualiteit steeds nadrukkelijker aanwezig in onze maatschappij. Daarom is het des te belangrijker om met je kind te praten over seksualiteit.

Onderzoek naar seksuele voorlichting

Uit twee grote onderzoeken onder jongeren, deze zijn gedaan door TNO in samenwerking met Rutgers Nisso groep en Soa Aids Nederland, is gebleken dat jongeren die in de problemen komen vanwege bijvoorbeeld gedwongen seks of tienerzwangerschappen van huis uit vaak weinig voorlichting hebben gekregen. Ook hebben deze jongeren weinig corrigerende normen en waarden over seksualiteit  mee gekregen.

Deze jongeren zoeken noodgedwongen hun informatie op straat of nemen normen en waarden over van videoclips en soaps. Jonge kinderen en jongeren nemen aan dat wat ze daar zien normaal is. Natuurlijk kan je kinderen daar niet helemaal voor afschermen, maar je kunt wel de hoeveelheid beelden beperken en het gesprek aan gaan met je kind.

Gezonde seksuele ontwikkeling

De belangrijkste punten voor een gezonde seksuele ontwikkeling zijn:

• Een positief zelf –en lichaamsbeeld
• Voldoende lichaamscontact
• Een geborgen en veilige omgeving waarin je kind voldoende liefde krijgt
• Positief voorbeeld waarin volwassenen op een positieve manier met elkaar omgaan.
• Positieve boodschap over seks

Lichaamscontact is al vanaf de babytijd erg belangrijk voor de ontwikkeling van je kind. Het geeft je kind een veilig gevoel en leert ook zijn lichaam waarderen. Je kind leert onderscheid maken tussen verschillende lichamelijke sensaties, zoals zachtjes kriebelen op de buik of een stevige rugmassage. Dit is belangrijk voor de seksualiteitsbeleving voor later.

Realiseer je ook dat je kind veel leert van het voorbeeld dat je als ouders geeft. Hoe jullie met elkaar omgaan, met elkaar zoenen en knuffelen, maar ook ruzie maken.

Seksuele Ontwikkeling van het kind

Kinderen hebben al op zeer jonge leeftijd seksuele ontwikkeling. Daar hoort natuurlijk ook seksuele opvoeding bij. Je vertelt je dreumes hoe zijn geslachtsdelen heten en je peuter dat het niet overal met zijn hand in de broek mag zitten. Aan je kleuter die doktertje speelt, vertel je dat het geen dingen mag doen die de ander niet wil. Op al deze ontwikkelingen die je kind door maakt kun je ingaan en zo beetje bij beetje al seksuele voorlichting geven. Dit houdt natuurlijk veel meer in dan alleen voorlichting. We spreken liever van seksuele opvoeding. Het is immers veel meer dan alleen voorlichting.

Kleuters en seksuele opvoeding

Zo komen er langzamerhand verschillende onderwerpen aan bod. Bij kinderen tot een jaar of vijf, het benoemen van de lichaamsdelen en verschillen, hoe een baby in de buik komt en er ook weer uit. Daarnaast komen ook sociale regels aan bod, zoals het respecteren van de grenzen van anderen, jezelf betasten als je alleen bent. Kleuters spelen veel rollenspellen en dat zijn ook mooie gelegenheden om wat te vertellen over verschillende relatie- en gezinsvormen. Een voorbeeld hiervan is, als je zoon wil trouwen met zijn vriendje en zegt dat dat niet kan.

Basisschoolleeftijd en seksuele ontwikkeling

Bij iets oudere kinderen, vanaf ongeveer zes jaar, is het ook goed om te leren hoe andere mensen de geslachtsdelen noemen. Op die leeftijd gaan ook de gevoelens als verliefdheid een grotere rol spelen. Een mooie gelegenheid om het daar over te hebben. Je kunt je kind dan ook vast gaan voorbereiden op de pre - puberteit. Dus over de eerste menstruatie en zaadlozing.

Als je kind ongeveer negen jaar is kun je beginnen met vertellen over de lichamelijke veranderingen die zich in de puberteit gaan voordoen. Op deze leeftijd ervaren kinderen ook vaak hun eerste seksuele gevoelens. Zorg er voor dat je kind weet dat dit normaal is en er bij hoort, ook masturbatie hoort daar bij. Je kunt dan ook dieper ingaan op de voortplanting en meer vertellen over verliefde gevoelens, daar hoort ook vrijen bij.

Puberteit en seksualiteit

Tegen de tijd dat je kind de puberteit bereikt vertel je hem hoe hij zich zelf kan beschermen tegen Soa’s, Aids en zwangerschap. Dan is het ook de tijd om over normen en waarden te praten en grensoverschrijdend gedrag. Op deze leeftijd wordt het je ook duidelijk wat je kind bezig houdt, hoe hij over dingen denkt en of er misschien problemen zijn. Behandel je kind als een gelijkwaardige gesprekspartner, want dat is goed voor zijn zelfvertrouwen en voor jullie relatie.

Tenslotte

Je hoeft niet alles te weten en zeg dat dan ook tegen je kind. Je kunt ook samen dingen opzoeken op internet of in een boek.  Natuurlijk kan je mij ook bellen of mailen om een afspraak te maken.